Brainstorm là gì? Cách Brainstorm cho Marketing

Bạn đã bao giờ rơi vào tình cảnh này chưa: Cả team ngồi trong phòng họp, điều hòa chạy vo vo, trên bảng trắng là đề bài cho chiến dịch Marketing sắp tới, nhưng không gian hoàn toàn im lặng? Hoặc tệ hơn, mọi người tranh nhau nói nhưng chẳng có ý tưởng nào thực sự khả thi, tất cả chỉ là những mảnh ghép rời rạc?

Đó là cơn ác mộng của mọi Creative Director và chủ doanh nghiệp. Vấn đề không nằm ở chỗ nhân sự của bạn kém cỏi, mà nằm ở quy trình khơi gợi ý tưởng chưa đúng cách.

Trong bài viết này, tôi sẽ không nói lý thuyết suông. Chúng ta sẽ đi sâu vào bản chất của Brainstorm, mổ xẻ lý do tại sao các buổi họp ý tưởng thường thất bại và cung cấp cho bạn bộ công cụ thực chiến để biến mỗi buổi họp thành một nhà máy sản xuất Big Idea chất lượng. Đây là cách mà đội ngũ Xuyên Việt Media vẫn áp dụng hàng ngày để xây dựng chiến lược Content cho hàng trăm khách hàng.

Brainstorm là gì?

Trước tiên, bạn cần hiểu rõ: “Brainstorm là gì?” để áp dụng hiệu quả. Thuật ngữ Brainstorm là sự kết hợp của: Brain (não bộ) + storm (bão). Tuy nhiên, ý nghĩa của Brainstorm là sự động não đưa ra ý tưởng, các giải pháp được tạo ra thông qua thảo luận nhóm.

Trong một nhóm marketing, mọi người được khuyến khích brainstorm để tạo ra càng nhiều ý tưởng mới, độc đáo và có thể là phi thực tế. Điều này sẽ kích thích để tạo ra những ý tưởng và chủ đề sáng tạo cho chiến lược marketing mới.

Brainstorm (hay Động não) không đơn thuần là việc mọi người ngồi lại và nói bất cứ điều gì nảy ra trong đầu. Đây là một phương pháp tư duy sáng tạo có quy trình, được Alex Faickney Osborn giới thiệu lần đầu tiên vào năm 1953.

Mục tiêu cốt lõi của Brainstorm là giải quyết một vấn đề cụ thể bằng cách tập hợp một danh sách các ý tưởng một cách tự phát, đóng góp bởi các thành viên trong nhóm.

Trong môi trường Digital Marketing hiện nay, Brainstorm không chỉ dừng lại ở tìm Slogan hay tên thương hiệu. Nó là xương sống của việc:

• Xây dựng cấu trúc Topic Cluster cho website.
• Lên Concept cho chiến dịch Viral Video.
• Tìm giải pháp xử lý khủng hoảng truyền thông.
• Tối ưu trải nghiệm người dùng (UX) trên App/Web.

Khi phiên động não kết thúc, các hoạt động đánh giá, phản bác, xây dựng, thảo luận hay bác bỏ… mới được thực hiện. Brainstorm chỉ tập trung tạo ra những ý tưởng mới cho sản phẩm/ dịch vụ của doanh nghiệp, cho các chiến lược marketing mới.

Phương pháp thực hiện brainstorm là sử dụng mindmap để xây dựng ý tưởng. Với sản phẩm/ dịch vụ là trung tâm để triển khai ra nhiều ý tưởng, dựa trên các khía cạnh liên quan mà người thực hiện có thể nghĩ ra.

Tại sao các buổi Brainstorm thường thất bại?

Trước khi đi vào phương pháp, chúng ta cần thẳng thắn nhìn nhận các “điểm chết” khiến việc động não trở nên vô nghĩa. Nếu bạn thấy team mình đang gặp phải các dấu hiệu sau, hãy dừng lại và chấn chỉnh ngay.

1. Hiệu ứng HiPPO

Đây là tình trạng ý kiến của người được trả lương cao nhất (thường là Sếp/Quản lý) chi phối toàn bộ buổi họp. Khi Sếp đưa ra ý tưởng đầu tiên và khen ngợi nó, nhân viên có xu hướng hùa theo để an toàn. Kết quả: Buổi Brainstorm biến thành buổi “triển khai ý tưởng của Sếp”.

2. Social Loafing

Trong một nhóm đông người, sẽ luôn có những thành viên ỷ lại, không chịu suy nghĩ vì tin rằng người khác sẽ làm thay mình. Họ đến buổi họp chỉ để “điểm danh” về mặt thể xác.

3. Nỗi sợ bị phán xét

Đây là rào cản lớn nhất của sự sáng tạo. Một nhân viên Junior có thể có ý tưởng rất táo bạo về Content, nhưng họ sợ nói ra sẽ bị Senior cười chê là “ngây thơ” hoặc “thiếu thực tế”. Khi nỗi sợ lấn át, sự sáng tạo sẽ chết.

Những ý tưởng tuyệt vời để brainstorm cho chiến lược Marketing

Động não nhiều ý tưởng cùng một lúc sẽ cho phép bạn lựa chọn dễ dàng hơn nội dung nào phù hợp với thương hiệu của bạn, để phát triển những giải pháp phù hợp với tương lai. Kết quả mong muốn của các phương pháp Brainstorm dưới đây là giúp bạn đưa ra càng nhiều ý tưởng càng nhanh càng tốt.

Brainstorm theo nhóm

Nếu bạn có một vài đồng nghiệp thực sự biết chủ đề của bạn và quan tâm đến mục tiêu thành công của bạn, hãy thử brainstorm theo nhóm. Hãy tập hợp họ lại và:

• Dành từ 30 đến 60 phút vào một thời điểm trong ngày khi bạn có tinh thần tốt nhất. (Bạn là người chủ trì, vì vậy hãy chọn những gì phù hợp nhất với bạn. Năng lượng tích cực của bạn sẽ có tác dụng tốt đối với người khác)
• Chọn một nơi yên tĩnh, thoải mái, nơi bạn sẽ không bị quấy rầy. Việc này cực kì quan trọng bởi chỉ khi thoải mái bạn mới có thể đưa ra những ý tưởng tuyệt vời nhất để thúc đẩy cả nhóm sáng tạo.
• Hãy chắc chắn rằng bạn có chuẩn bị thiết bị ghi âm – bởi bạn sẽ muốn tất cả ý tưởng được ghi lại một cách cụ thể. Ngoài ra, việc mỗi thành viên trong nhóm có sổ và bút để ghi chép lại mọi thứ cũng là điều tất yếu.
• Hãy tắt tất cả thiết bị điện thoại di động để không bị làm xao nhãng trong quá trình brainstorm theo nhóm.
• Khuyến khích mọi người đưa ra ý tưởng, theo nhiều chiều hướng nhất có thể, theo bất kỳ thứ tự nào, bất kể ai đang nói. Đừng để bất cứ ai độc chiếm cuộc trò chuyện. Bạn nên khuyến khích để cho những người háo hức nói trước, nhưng sau đó yêu cầu mỗi người yên lặng nói nhiều hơn hơn nếu họ có bất cứ điều gì để thêm vào.
• Sau khi phiên kết thúc, bạn có thể ghi lại nội dung cuộc họp dưới dạng văn bản hoặc gửi bản ghi âm đến www.Rev.com (hoặc một trang web phiên dịch từ âm thanh sang văn bản) để có được phiên âm nhanh chóng.
• Gửi bản sao phiên âm cho tất cả những người tham gia. Yêu cầu từng người tham gia xem xét riêng tư bản ghi và đánh dấu bất kỳ ý tưởng nào họ coi là những ý tưởng hay. Hãy yêu cầu họ gửi phản hồi hoặc phiếu bầu xem ý kiến nào là hay nhất.

Brainstorm cá nhân

Một số phương pháp hiệu quả bạn nên thử khi Brainstorm cá nhân:

• Chọn thời gian và địa điểm mà bạn sẽ không bị quấy rầy hoặc mất tập trung. Trước khi động não, hãy hít thở sâu trong vòng 5 đến 10 phút. Bởi oxy giúp tăng cường trí não của bạn giúp cho bạn làm việc hiệu quả hơn.
• Bắt đầu với một thiết bị ghi âm (hoặc một cuốn sổ và bút nếu đó là phong cách của bạn). Đặt hẹn giờ trong 30 phút.
• Hãy cam kết với bản thân tạo ra những ý tưởng nội dung tốt nhất bạn có thể trong thời gian quy định; hãy nghĩ đến việc giúp đỡ những người phát triển doanh nghiệp của bạn, xây dựng thương hiệu của bạn và phục vụ công chúng của bạn ở cấp độ cao nhất có thể.
• Nói hoặc viết nhiều ý tưởng bạn có thể, mà không tự phê bình hay phán xét, khi chúng tuôn ra khỏi bộ não của bạn.
• Nếu bạn đã ghi lại ý tưởng của mình, hãy ghi lại chúng và làm nổi bật những ý tưởng bạn thích nhất. Phát triển và thực hiện những ý tưởng theo bạn nghĩ là khả thi nhất.

4 Nguyên tắc vàng của Alex Osborn

Để khắc phục các vấn đề trên, mọi buổi Brainstorm tại Xuyên Việt Media đều phải tuân thủ nghiêm ngặt 4 nguyên tắc này:

1. Không chỉ trích: Tuyệt đối không được đánh giá đúng/sai trong quá trình gợi ý. Việc phản biện sẽ nằm ở khâu sau cùng.
2. Khuyến khích ý tưởng điên rồ: Những ý tưởng có vẻ “trên trời” thường là mầm mống cho những Innovation đột phá.
3. Số lượng hơn chất lượng: Càng nhiều ý tưởng càng tốt. 100 ý tưởng tệ có thể lọc ra được 1 ý tưởng kim cương.
4. Kết hợp và cải thiện: Khuyến khích thành viên phát triển (“đắp thêm thịt”) vào ý tưởng của người khác thay vì bác bỏ nó.

7 Kỹ thuật Brainstorm hiệu quả nhất cho Marketer

Đừng chỉ ngồi quanh bàn tròn và nhìn nhau. Hãy áp dụng các Framework dưới đây để kích thích não bộ hoạt động hết công suất.

1. Mind Mapping (Sơ đồ tư duy)

Đây là kỹ thuật kinh điển nhưng chưa bao giờ lỗi thời. Bắt đầu với từ khóa trung tâm (ví dụ: “Chiến dịch Tết”), sau đó vẽ ra các nhánh chính (Kênh, Thông điệp, KOLs, Ngân sách) và tiếp tục chẻ nhỏ thành các nhánh con.

Mind Mapping giúp não bộ nhìn thấy bức tranh tổng thể và mối liên kết logic giữa các thực thể (Entities) mà văn bản thuần túy không thể hiện được.

2. Phương pháp SCAMPER

Nếu bạn đang bế tắc trong việc cải tiến một sản phẩm hoặc nội dung cũ, hãy dùng SCAMPER. Đây là từ viết tắt của 7 hành động:

• S – Substitute (Thay thế): Có thể thay thế thành phần nào của quy trình/nội dung không?
• C – Combine (Kết hợp): Có thể gộp 2 bài viết ngắn thành 1 bài Pillar Content không?
• A – Adapt (Thích nghi): Có thể học hỏi gì từ đối thủ hoặc ngành khác?
• M – Modify (Điều chỉnh): Thay đổi hình thức (từ bài viết sang Infographic)?
• P – Put to another use (Dùng cho mục đích khác): Ebook này có thể tách nhỏ làm bài đăng Facebook không?
• E – Eliminate (Loại bỏ): Bỏ bớt các bước rườm rà trong phễu đăng ký?
• R – Reverse (Đảo ngược): Làm ngược lại quy trình thông thường thì sao?

3. The 6 Thinking Hats (6 Chiếc mũ tư duy)

Phương pháp này của Edward de Bono giúp nhóm nhìn vấn đề đa chiều, tránh xung đột cảm xúc:

• Mũ Trắng (Dữ liệu): Tập trung vào con số, sự thật khách quan.
• Mũ Đỏ (Cảm xúc): Trực giác, cảm nhận về ý tưởng (thích hay ghét).
• Mũ Đen (Rủi ro): Đóng vai “thánh soi”, tìm ra lỗ hổng, rủi ro pháp lý/ngân sách.
• Mũ Vàng (Lạc quan): Tìm kiếm lợi ích, giá trị tích cực.
• Mũ Xanh lá (Sáng tạo): Tìm giải pháp thay thế, ý tưởng mới.
• Mũ Xanh dương (Quy trình): Người điều phối, tổng kết.

4. Reverse Brainstorming (Động não ngược)

Thay vì hỏi “Làm thế nào để chiến dịch thành công?”, hãy hỏi “Làm thế nào để chiến dịch này thất bại thảm hại?”.

Ví dụ: Để website bị người dùng ghét bỏ, chúng ta cần làm gì? Trả lời: Tốc độ tải chậm, Pop-up quảng cáo che hết màn hình, nội dung copy nhặt. Từ đó, bạn sẽ biết chính xác mình cần TRÁNH điều gì để tối ưu hóa trải nghiệm người dùng (UX).

5. Rapid Ideation (Lên ý tưởng siêu tốc)

Đặt giới hạn thời gian thật ngắn (ví dụ 5 phút) và yêu cầu mọi người viết ra càng nhiều ý tưởng càng tốt lên giấy note. Áp lực thời gian sẽ dập tắt tiếng nói phán xét nội tâm (“inner critic”), giúp ý tưởng tuôn trào tự nhiên nhất.

6. Starbursting (Bùng nổ ngôi sao)

Thay vì tìm câu trả lời, hãy tập trung tìm câu hỏi. Vẽ một ngôi sao 6 cánh tương ứng với 5W1H (Who, What, Where, When, Why, How). Đặt càng nhiều câu hỏi cho mỗi cánh càng tốt. Phương pháp này cực kỳ hữu ích khi bạn lập kế hoạch Content Strategy, đảm bảo không bỏ sót bất kỳ khía cạnh nào của Insight khách hàng.

7. Brainwriting

Để tránh việc người hướng ngoại lấn át người hướng nội, hãy dùng Brainwriting. Mỗi người viết ý tưởng ra giấy, sau đó chuyển tờ giấy cho người bên cạnh. Người nhận sẽ đọc và phát triển tiếp ý tưởng đó. Quy trình diễn ra trong im lặng nhưng hiệu suất cực cao.