Phân biệt khuyến mãi là gì/khuyến mại là gì?

Khuyến mại là gì?

Trong thực tế kinh doanh, lợi ích dành cho khách hàng có thể là:

• Dùng thử hàng mẫu hoặc dịch vụ mẫu không thu tiền.
• Tặng hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ miễn phí.
• Giảm giá trong thời gian chương trình.
• Tặng phiếu mua hàng hoặc phiếu sử dụng dịch vụ.
• Tổ chức cuộc thi có giải thưởng.
• Tổ chức chương trình mang tính may rủi.
• Tích điểm và tặng thưởng theo chương trình khách hàng thường xuyên.
• Hình thức khác được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận theo quy định.

Khuyến mại không chỉ nhằm “bán thật nhiều trong vài ngày”. Một chương trình có thể phục vụ nhiều mục tiêu như giới thiệu sản phẩm, tăng giá trị đơn hàng, thu hút khách mới, kích hoạt khách cũ, xử lý hàng tồn hoặc hỗ trợ hệ thống phân phối.

Khuyến mãi hay khuyến mại mới đúng?

Cả hai cách viết đều được dùng trong tiếng Việt hiện đại, nhưng “khuyến mại” là thuật ngữ pháp lý chính thức. Luật Thương mại sử dụng “khuyến mại” để gọi hoạt động dành lợi ích cho khách hàng nhằm xúc tiến mua bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ.

“Khuyến mãi” là cách nói quen thuộc trong đời sống, quảng cáo, sàn thương mại điện tử và truyền thông. Khi viết nội dung phổ thông, doanh nghiệp có thể dùng “khuyến mãi” để phù hợp cách tìm kiếm của người dùng.

Trong hợp đồng, thể lệ, hồ sơ thông báo, hồ sơ đăng ký, hóa đơn, tài liệu nội bộ hoặc văn bản làm việc với cơ quan nhà nước, nên dùng thống nhất thuật ngữ khuyến mại.

Khuyến mại khác chiết khấu thương mại thế nào?

Khuyến mại và chiết khấu thương mại có thể cùng làm giảm số tiền khách hàng hoặc đại lý phải trả, nhưng mục đích và cách quản lý không hoàn toàn giống nhau.

Doanh nghiệp không nên đổi tên một chương trình khuyến mại thành “chiết khấu” chỉ để tránh thủ tục. Cần xem bản chất của quyền lợi, đối tượng, điều kiện và cách triển khai.

Ba dữ kiện pháp lý cần biết năm 2026

Quy định hiện hành về mức giảm giá

Trước ngày 26/6/2026, Nghị định 81/2018/NĐ-CP từng quy định hạn mức 50% đối với giá trị hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại và mức giảm giá tối đa, kèm một số ngoại lệ.

Từ ngày 26/6/2026, Nghị định 239/2026/NĐ-CP bãi bỏ toàn bộ Điều 6 và Điều 7 của Nghị định 81/2018/NĐ-CP. Vì vậy, giới hạn 50% trong hai điều này không còn áp dụng theo khung pháp luật khuyến mại hiện hành.

Điều này không có nghĩa doanh nghiệp được niêm yết giá tùy ý hoặc tạo “giá gốc” giả để quảng cáo giảm sâu. Chương trình vẫn phải:

• Trung thực, công khai và minh bạch.
• Bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng.
• Công bố rõ điều kiện và thời gian áp dụng.
• Tuân thủ pháp luật về giá và quảng cáo.
• Không dùng thông tin gây nhầm lẫn về giá, chất lượng hoặc số lượng.
• Tuân thủ quy định chuyên ngành đối với hàng hóa, dịch vụ đặc thù.

Doanh nghiệp nên lưu lịch sử giá bán, quyết định chương trình và bằng chứng niêm yết để có cơ sở giải trình khi quảng cáo mức giảm lớn.

Hàng hóa nào không được dùng để khuyến mại?

Khung pháp lý hiện hành loại trừ hoặc hạn chế một số hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại hoặc dùng để khuyến mại. Danh mục cần được kiểm tra theo văn bản mới nhất và pháp luật chuyên ngành.

Các nhóm đáng chú ý gồm:

• Rượu.
• Xổ số.
• Thuốc lá.
• Sản phẩm thay thế sữa mẹ.
• Thuốc kê đơn, trừ trường hợp khuyến mại cho thương nhân kinh doanh thuốc theo điều kiện pháp luật.
• Dịch vụ khám, chữa bệnh của cơ sở y tế công lập.
• Dịch vụ giáo dục của cơ sở công lập.
• Dịch vụ giáo dục nghề nghiệp của cơ sở công lập.
• Hàng hóa, dịch vụ bị cấm lưu hành hoặc bị cấm khuyến mại.

Trước khi triển khai trong ngành dược, y tế, giáo dục, tài chính, rượu bia, trò chơi có thưởng hoặc sản phẩm dành cho trẻ nhỏ, doanh nghiệp nên rà soát thêm quy định chuyên ngành.

Các hình thức khuyến mại phổ biến

Hàng mẫu và dùng thử miễn phí

Doanh nghiệp đưa hàng mẫu hoặc cung ứng dịch vụ mẫu để khách hàng dùng thử mà không phải thực hiện nghĩa vụ thanh toán.

Hình thức này phù hợp với sản phẩm mới, mỹ phẩm, thực phẩm, phần mềm hoặc dịch vụ có thể trải nghiệm trước khi mua.

Tặng hàng hóa hoặc dịch vụ

Quà tặng có thể kèm hoặc không kèm việc mua hàng. Quà nên liên quan đến nhu cầu sử dụng, có giá trị cảm nhận tốt và không làm chi phí fulfillment vượt kiểm soát.

Giảm giá

Doanh nghiệp bán hàng hoặc cung ứng dịch vụ với giá thấp hơn giá bán trước đó trong thời gian chương trình đã công bố.

Giảm giá dễ hiểu và tạo phản ứng nhanh, nhưng có thể làm khách hàng trì hoãn mua ở giá thường nếu lặp lại quá thường xuyên.

Phiếu mua hàng và voucher

Voucher có thể giảm giá cho đơn hiện tại hoặc kích thích lần mua tiếp theo. Điều kiện tối thiểu, hạn sử dụng, sản phẩm áp dụng và khả năng cộng dồn phải được trình bày rõ.

Cuộc thi có giải thưởng

Khách hàng tham gia dự thi, sáng tạo nội dung hoặc thực hiện nhiệm vụ để được chấm và trao thưởng theo thể lệ công bố.

Chương trình mang tính may rủi

Việc trúng thưởng phụ thuộc vào sự may mắn và gắn với việc mua hàng hoặc sử dụng dịch vụ. Hình thức này có yêu cầu đăng ký và quản lý giải thưởng chặt hơn.

Khách hàng thường xuyên

Khách hàng được ghi nhận số lượng hoặc giá trị mua hàng để tích điểm, xếp hạng hoặc nhận phần thưởng. Đây là công cụ giữ chân dài hạn, không chỉ là chương trình giảm giá ngắn hạn.

Khuyến mại có phải thông báo hoặc đăng ký không?

Không phải mọi chương trình đều thực hiện cùng một thủ tục. Theo khung hiện hành, chương trình có thể thuộc một trong ba nhóm:

Từ ngày 26/6/2026, chương trình theo hình thức cuộc thi có giải thưởng tại Điều 12 không phải thông báo nếu tổng giá trị giải thưởng, quà tặng dưới 100 triệu đồng hoặc chỉ thực hiện qua các nền tảng thương mại điện tử, website hay ứng dụng khuyến mại trực tuyến thuộc trường hợp quy định.

Hồ sơ thông báo phải được gửi tối thiểu trước 3 ngày làm việc đối với trường hợp phải thông báo. Chương trình may rủi triển khai tại một tỉnh thuộc thẩm quyền Sở Công Thương; chương trình tại từ hai tỉnh trở lên thuộc thẩm quyền Cục Xúc tiến thương mại.

Mục tiêu của một chương trình khuyến mại

Mục tiêu càng rõ, doanh nghiệp càng dễ chọn hình thức và đo hiệu quả.

• Tăng tỷ lệ chuyển đổi: thúc đẩy khách hàng đang cân nhắc hoàn tất đơn.
• Tăng giá trị đơn hàng: dùng ngưỡng miễn phí vận chuyển, quà theo mốc hoặc combo.
• Thu hút khách mới: ưu đãi cho lần mua đầu hoặc trải nghiệm mẫu.
• Giữ chân khách cũ: voucher lần sau, thành viên và tích điểm.
• Giới thiệu sản phẩm: dùng thử, combo cùng sản phẩm quen thuộc hoặc quà tặng.
• Xử lý tồn kho: bán theo bộ, mua nhiều lợi hơn hoặc ưu đãi theo thời hạn.
• Hỗ trợ đại lý: chính sách doanh số, trưng bày, thưởng bán hàng và hỗ trợ truyền thông.
• Thu thập dữ liệu: đăng ký thành viên, khảo sát hoặc opt-in nhận thông tin hợp lệ.

Một chương trình không nên cố đạt tất cả mục tiêu cùng lúc. Ví dụ, ưu đãi thu hút khách mới có thể không phù hợp để đánh giá loyalty của khách cũ.

Cách chọn hình thức khuyến mại

Cách tính ngân sách và điểm hòa vốn

Doanh thu tăng không đồng nghĩa chiến dịch có lãi. Doanh nghiệp cần tính toàn bộ chi phí trước khi công bố ưu đãi.

Chi phí chương trình có thể gồm:

• Giá vốn hàng bán.
• Giá trị quà tặng.
• Phần giảm giá.
• Phí sàn và thanh toán.
• Đóng gói và vận chuyển.
• Quảng cáo và sản xuất nội dung.
• Chi phí nhân sự và chăm sóc khách hàng.
• Hệ thống voucher hoặc loyalty.
• Thuế và nghĩa vụ tài chính.
• Chi phí phát sinh do đổi trả, gian lận hoặc khiếu nại.

Công thức quản trị đơn giản:

Lợi nhuận đóng góp sau khuyến mại
= Doanh thu thuần
- Giá vốn
- Giá trị ưu đãi
- Phí biến đổi của đơn hàng

Sau đó, doanh nghiệp tính số đơn cần thiết để bù chi phí cố định của chiến dịch.

Bài Budget là gì trình bày cách lập ngân sách, theo dõi actual, committed cost và chênh lệch so với kế hoạch.

Tâm lý khách hàng trong khuyến mại

Cảm nhận được lợi ích

Khách hàng phản ứng khi họ hiểu mình nhận được gì. Một ưu đãi phức tạp, phải đọc nhiều điều kiện hoặc nhập nhiều mã có thể kém hiệu quả hơn mức giảm nhỏ nhưng rõ ràng.

Điểm tham chiếu giá

Giá bán trước đó có thể trở thành điểm tham chiếu để người mua đánh giá mức hời. Doanh nghiệp không nên nâng giá trong thời gian ngắn rồi gạch bỏ để tạo cảm giác giảm sâu.

Sự khan hiếm

Giới hạn thời gian hoặc số lượng có thể thúc đẩy quyết định khi giới hạn đó là thật. Đồng hồ đếm ngược tự đặt lại hoặc thông báo “chỉ còn một sản phẩm” không đúng dữ liệu làm giảm niềm tin.

Giảm ma sát

Freeship, tặng kèm tự động hoặc mã được áp sẵn có thể hiệu quả vì giảm số bước. Khách không phải lúc nào cũng cần mức giảm lớn nhất; họ cần quy trình mua dễ hiểu và ít rủi ro.

Khuyến mại trong Digital Marketing

Website và Landing Page

Trang chương trình cần nêu rõ:

• Tên chương trình.
• Thời gian bắt đầu và kết thúc.
• Đối tượng tham gia.
• Hàng hóa hoặc dịch vụ áp dụng.
• Quyền lợi và điều kiện nhận ưu đãi.
• Số lượng, khu vực hoặc kênh áp dụng.
• Cách xử lý đổi trả, hủy đơn và hoàn tiền.
• Kênh liên hệ khiếu nại.

Không nên giữ URL chương trình hết hạn với thông tin cũ nhưng vẫn cho phép khách đặt hàng theo giá không còn hiệu lực.

SEO

Doanh nghiệp có thể xây trang ưu đãi theo thương hiệu hoặc sự kiện thật. Tuy nhiên, không nên tạo hàng loạt trang “mã giảm giá” mỏng, hết hạn hoặc không có quyền lợi thực tế.

Một chiến lược SEO tổng thể cần xử lý URL hết hạn, canonical, internal link và nội dung evergreen để tránh website đầy trang chiến dịch không còn giá trị.

Content Marketing

Nội dung nên giải thích giá trị và cách sử dụng, không chỉ lặp “sale sốc”. Với chương trình phức tạp, nên có bảng điều kiện, ví dụ đơn hàng và câu hỏi thường gặp.

Dịch vụ viết bài SEO có thể hỗ trợ doanh nghiệp xây nội dung chiến dịch rõ điều kiện, đúng ngữ cảnh tìm kiếm và kết nối với trang sản phẩm.

Paid Media và Remarketing

Mẫu quảng cáo phải thống nhất với landing page. Không quảng cáo mức giảm cao nhất nếu đa số sản phẩm không được áp dụng hoặc số lượng quá nhỏ mà không công bố rõ.

PR

Chương trình lớn có yếu tố cộng đồng, ra mắt sản phẩm hoặc sự kiện thương hiệu có thể kết hợp dịch vụ PR. Nội dung báo chí phải có giá trị thông tin, không biến bài PR thành danh sách mã giảm giá thiếu bối cảnh.

Quy trình xây chiến dịch khuyến mại

Chỉ số đánh giá chiến dịch

Những sai lầm cần tránh

“Khuyến mại tốt không được đo bằng mức giảm sâu nhất. Nó phải tạo thêm hành vi mua có lợi, giữ được biên lợi nhuận, minh bạch với khách hàng và không khiến thương hiệu phải phụ thuộc vào sale để tồn tại.”

Anh Thắng Giấu Tên – CEO Xuyên Việt Media

Checklist trước khi công bố chương trình

Câu hỏi thường gặp

Kết luận

Khuyến mại là thuật ngữ pháp lý chính thức cho hoạt động dành lợi ích cho khách hàng nhằm xúc tiến mua bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ. “Khuyến mãi” là cách nói phổ biến, nhưng không phải một khái niệm pháp lý riêng dành cho người mua hoặc đại lý.

Doanh nghiệp cần cập nhật khung pháp lý mới năm 2026, đặc biệt việc bãi bỏ giới hạn 50% trước đây. Mỗi chương trình vẫn phải được thiết kế trung thực, công khai, đúng thủ tục và phù hợp quy định chuyên ngành.

Về Marketing, ưu đãi chỉ hiệu quả khi có mục tiêu, biên lợi nhuận, đối tượng, thể lệ, hệ thống vận hành và chỉ số đo lường rõ. Chương trình tốt tạo thêm giá trị cho khách hàng mà không làm suy yếu giá bán và niềm tin thương hiệu trong dài hạn.