Ubuntu: Đặc điểm, cách dùng và ứng dụng

Bạn có bao giờ giật mình khi nhìn vào bảng chi phí bản quyền phần mềm hàng năm của doanh nghiệp? Hay cơn ác mộng mang tên “màn hình xanh chết chóc” khiến nhân viên mất toi cả buổi sáng làm việc? Nếu câu trả lời là có, đã đến lúc bạn cần tìm hiểu về một giải pháp thay thế mạnh mẽ, miễn phí và cực kỳ an toàn.

Đó chính là Ubuntu.

Không chỉ là sân chơi của dân lập trình, Ubuntu ngày nay đã trở thành vũ khí bí mật giúp nhiều doanh nghiệp SME và các Agency Digital Marketing tối ưu hóa hạ tầng công nghệ. Tại Xuyên Việt Media, chúng tôi nhận thấy việc hiểu rõ và ứng dụng hệ điều hành này mang lại lợi thế cạnh tranh rất lớn về tốc độ website và bảo mật dữ liệu. Hãy cùng đi sâu vào tìm hiểu Ubuntu là gì và tại sao nó lại được mệnh danh là hệ điều hành quốc dân của thế giới mã nguồn mở.

Ubuntu là gì?

Ubuntu là một hệ điều hành được phát triển dựa trên nhân Linux, cụ thể là kiến trúc Debian. Nó được bảo trợ và phát triển bởi Canonical Ltd, một công ty công nghệ có trụ sở tại Vương quốc Anh. Điểm đặc biệt nhất của Ubuntu chính là triết lý Open Source. Điều này có nghĩa là mã nguồn của nó được công khai, cho phép cộng đồng lập trình viên trên toàn thế giới cùng đóng góp, sửa lỗi và phát triển.

Khác với Windows hay macOS là những hệ sinh thái đóng kín và tính phí, Ubuntu mang đến sự tự do tuyệt đối cho người dùng. Bạn có thể tải về, cài đặt và sử dụng cho hàng nghìn máy tính trong doanh nghiệp mà không tốn một đồng chi phí bản quyền nào.

Cấu trúc cốt lõi của Ubuntu

Để hiểu rõ cách vận hành của hệ thống này, bạn cần nắm bắt các thành phần cơ bản sau:

• Kernel: Trái tim của hệ điều hành, quản lý giao tiếp giữa phần cứng và phần mềm. Linux Kernel nổi tiếng về sự ổn định và khả năng tương thích cao với nhiều loại thiết bị.
• Desktop Environment: Đây là giao diện đồ họa giúp người dùng tương tác trực quan. Mặc định, Ubuntu sử dụng GNOME, một giao diện hiện đại, mượt mà và dễ làm quen.
• Server: Phiên bản không có giao diện đồ họa, tối ưu hóa tối đa cho hiệu suất xử lý dữ liệu, thường dùng để vận hành website hoặc ứng dụng doanh nghiệp.

Các phiên bản Ubuntu phổ biến hiện nay

Canonical phát hành các phiên bản cập nhật định kỳ mỗi 6 tháng. Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp, việc lựa chọn phiên bản phù hợp là cực kỳ quan trọng để đảm bảo tính ổn định lâu dài.

Ubuntu Desktop

Đây là phiên bản dành cho người dùng cá nhân, văn phòng. Nó được tích hợp sẵn đầy đủ các công cụ cần thiết như trình duyệt web Firefox, bộ ứng dụng văn phòng LibreOffice và trình quản lý email Thunderbird. Giao diện người dùng của bản Desktop ngày càng thân thiện, giúp nhân viên marketing hay sale có thể làm quen chỉ sau vài giờ sử dụng.

Ubuntu Server

Đây là ngôi sao sáng trong hạ tầng Internet toàn cầu. Hầu hết các website lớn, bao gồm cả hệ thống của Xuyên Việt Media, đều vận hành trên nền tảng Linux Server. Phiên bản này loại bỏ hoàn toàn các thành phần đồ họa nặng nề, tập trung toàn bộ tài nguyên phần cứng cho việc xử lý request từ người dùng, quản lý cơ sở dữ liệu và vận hành các dịch vụ mạng.

Ubuntu LTS (Long Term Support)

Nếu bạn là chủ doanh nghiệp, hãy luôn ưu tiên chọn phiên bản LTS. Đây là các bản phát hành được hỗ trợ dài hạn, thường là 5 năm cập nhật bảo mật và sửa lỗi miễn phí. Sự ổn định của bản LTS giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro phát sinh do cập nhật hệ thống liên tục, đảm bảo quy trình vận hành trơn tru.

Lý do nên sử dụng hệ điều hành Ubuntu là gì?

Hoàn toàn miễn phí

Ubuntu miễn phí hoàn toàn. Mọi người có thể vào trang chủ của Ubuntu để download Ubuntu. Cách cài đặt Ubuntu vào máy tính cũng khá dễ dàng. Ngoài ra, bạn cũng có thể chỉnh sửa tùy ý, sao chép hoặc cải tiến nó với giấy phép từ GNU GPL.

Ít tốn tài nguyên phần cứng

Ubuntu hoạt động khá hiệu quả và tiêu tốn cực ít dung lượng phần cứng. Nó sẽ gia tăng tốc độ hoạt động của các máy tính đồng thời tăng hiệu suất hệ thống. Do đó, nếu đang sở hữu một chiếc laptop hoặc desktop có cấu hình yếu thì người dùng nên chọn cài đặt hệ điều hành Ubuntu.

Tính bảo mật cao

Theo nhận định của nhiều chuyên gia về công nghệ thì cơ chế bảo mật của Ubuntu cao hơn so với MacOS hay Windows. Bởi nó là phần mềm mã nguồn mở và được hỗ trợ bởi một cộng đồng rộng lớn trên thế giới. Chính vì thế nên khi Ubuntu có bất kỳ lỗ hổng bảo mật nào thì người sử dụng sẽ lập tức nhận được bản cập nhật vá lỗi trong thời gian ngắn.

Khả năng tương thích cao

Khi cài đặt Ubuntu, chúng ta sẽ được cung cấp hầu như toàn bộ các driver cần thiết để máy tính có thể hoạt động ổn định. Nếu các driver gặp vấn đề, bạn cũng có thể khắc phục lỗi thông qua các bản update được cập nhật thường xuyên.

Kho ứng dụng miễn phí khổng lồ

Hệ điều hành Unbuntu sở hữu một kho ứng dụng hỗ trợ cực kỳ khổng lồ và hầu hết đều miễn phí.

Chạy được nhiều ứng dụng trên Windows

Ubuntu tương thích với khá nhiều phần mềm và tựa game trên Windows như: game Dota, Photoshop, …. Tuy vẫn tồn tại một vài hạn chế nhất định trong quá trình sử dụng nhưng tiện ích này đã cho thấy khả năng phát triển mạnh mẽ trong tương lai của hệ điều hành Ubuntu.

Tại sao doanh nghiệp và Marketer dùng Ubuntu?

Nhiều người vẫn e ngại rằng Linux khó sử dụng. Nhưng thực tế, những lợi ích mà hệ điều hành này mang lại vượt xa rào cản ban đầu về thói quen sử dụng.

1. Tối ưu hóa ngân sách vận hành

Bài toán chi phí luôn là nỗi đau đầu của các startup. Một bản quyền Windows Pro có giá vài triệu đồng, chưa kể đến bộ Office và các phần mềm diệt virus đi kèm. Với một công ty quy mô 50 nhân sự, con số này có thể lên tới hàng trăm triệu đồng.

Chuyển sang Ubuntu, chi phí này bằng 0. Bạn có thể dành khoản ngân sách khổng lồ đó để đầu tư vào quảng cáo, phát triển sản phẩm hoặc training nhân sự. Các phần mềm thay thế trên Linux như LibreOffice, GIMP hay Inkscape hoàn toàn đáp ứng tốt nhu cầu văn phòng và thiết kế cơ bản.

2. Bảo mật tuyệt đối trước mã độc

Trong môi trường Windows, nỗi lo về virus, trojan hay ransomware luôn thường trực. Chỉ cần một nhân viên click nhầm vào email lạ, toàn bộ dữ liệu công ty có thể bị mã hóa.

Trên Ubuntu, cơ chế phân quyền chặt chẽ của hệ thống Linux khiến virus cực kỳ khó hoạt động. Hầu hết các mã độc được viết cho Windows hoàn toàn vô hại trên môi trường này. Bạn không cần tốn tiền mua phần mềm diệt virus, cũng không lo máy tính bị chậm dần theo thời gian do rác hệ thống.

3. Hiệu suất vượt trội cho Web Hosting và SEO

Đối với các Marketer và SEOer, tốc độ website là yếu tố sống còn. Google đánh giá rất cao các trang web có thời gian phản hồi máy chủ nhanh. Ubuntu Server kết hợp với Nginx hoặc Apache tạo nên một môi trường Web Server mạnh mẽ, chịu tải tốt hơn nhiều so với Windows Server cùng cấu hình.

Tại Xuyên Việt Media, chúng tôi luôn tư vấn khách hàng sử dụng VPS chạy Ubuntu để tối ưu hóa điểm Core Web Vitals, từ đó cải thiện thứ hạng SEO một cách bền vững.

So sánh Ubuntu và Windows: Cuộc chiến không cân sức?

Để có cái nhìn khách quan nhất, hãy cùng đặt hai hệ điều hành này lên bàn cân dựa trên các tiêu chí quan trọng đối với doanh nghiệp:

• Khả năng tùy biến: Windows cung cấp giao diện chuẩn, khó thay đổi sâu. Ubuntu cho phép bạn tùy biến từ giao diện đến nhân hệ thống, phù hợp để xây dựng các máy trạm chuyên dụng.
• Cài đặt phần mềm: Windows sử dụng file .exe tải từ nhiều nguồn, tiềm ẩn rủi ro. Ubuntu sử dụng kho ứng dụng Software Center và dòng lệnh, đảm bảo phần mềm được kiểm duyệt và an toàn từ nguồn chính chủ.
• Yêu cầu phần cứng: Windows 10/11 đòi hỏi cấu hình máy cao để chạy mượt mà. Ubuntu có thể hồi sinh các máy tính cũ, hoạt động trơn tru ngay cả trên các cấu hình phần cứng khiêm tốn.
• Hỗ trợ Game và Đồ họa chuyên sâu: Đây là điểm yếu của Ubuntu. Nếu doanh nghiệp của bạn chuyên về thiết kế 3D, dựng phim hay phát triển Game, Windows hoặc macOS vẫn là lựa chọn bắt buộc do sự hỗ trợ từ Adobe và các hãng phần cứng.

Ứng dụng thực tế của Ubuntu trong Digital Marketing

Không chỉ là hệ điều hành cho máy tính cá nhân, Ubuntu đóng vai trò xương sống trong hạ tầng Digital Marketing hiện đại.

Hệ thống Hosting và VPS

Khi bạn thuê một VPS để chạy website WordPress, 90% khả năng nhà cung cấp sẽ cài đặt sẵn Ubuntu hoặc CentOS. Sự ổn định, nhẹ nhàng và cộng đồng hỗ trợ lớn giúp Ubuntu trở thành tiêu chuẩn vàng cho việc lưu trữ website. Việc sử dụng các dòng lệnh cơ bản trên Terminal giúp kỹ thuật viên quản trị server nhanh chóng, xử lý sự cố tức thì mà không cần giao diện đồ họa rườm rà.

Email Server Doanh nghiệp

Thay vì tốn chi phí đắt đỏ cho G Suite hay Microsoft 365, nhiều doanh nghiệp lựa chọn tự xây dựng Email Server riêng trên nền tảng Ubuntu với các giải pháp như Postfix hay Zimbra. Điều này giúp kiểm soát hoàn toàn dữ liệu email và tiết kiệm chi phí duy trì hàng tháng.

Môi trường phát triển Web (Web Development)

Các công cụ lập trình web hiện đại như Node.js, Python, Docker hay Git hoạt động mượt mà và tự nhiên nhất trên môi trường Linux. Do đó, đội ngũ IT và Dev của doanh nghiệp sẽ làm việc hiệu quả hơn rất nhiều nếu được trang bị máy tính chạy Ubuntu.

Hướng dẫn các bước bắt đầu với Ubuntu cho người mới

Việc chuyển đổi không khó khăn như bạn nghĩ. Hãy thử nghiệm theo quy trình sau:

1. Tải xuống file ISO: Truy cập trang chủ Ubuntu và tải bản LTS mới nhất.
2. Tạo USB Boot: Sử dụng phần mềm Rufus để ghi file ISO ra USB.
3. Chạy thử (Live USB): Ubuntu cho phép bạn chạy thử hệ điều hành trực tiếp từ USB mà không cần cài đặt. Hãy trải nghiệm xem nó có nhận đủ Driver wifi, âm thanh và màn hình hay không.
4. Cài đặt song song (Dual Boot): Nếu chưa sẵn sàng bỏ hẳn Windows, bạn có thể cài Ubuntu song song. Khi khởi động máy, bạn sẽ được chọn vào Windows hoặc Ubuntu.

Giao diện hiện đại của Ubuntu ngày nay rất giống với macOS, với thanh Dock bên trái và menu tìm kiếm thông minh, giúp nhân viên của bạn không mất quá nhiều thời gian để làm quen.

Hướng dẫn cài đặt máy ảo Ubuntu cùng Virtualbox và Vagrant

Nếu mọi người muốn nhanh chóng có trải nghiệm với hệ điều hành này, thì cân tìm hiểu vai trò của 2 phần mềm này là:

• Virtualbox sẽ đảm nhiệm việc tạo ra một máy ảo Ubuntu.
• Vagrant sẽ giúp việc cài đặt máy ảo trở nên dễ dàng hơn.

Cả 2 phần mềm trên đều có phiên bản phù hợp với tất cả các hệ điều hành, nên mọi người không cần phải lo.

Chuẩn bị

Đầu tiên cần Download và cài đặt 2 phần mềm này. Lưu ý hãy tìm phiên bản mới nhất nhé! Sau khi tải về xong, bạn cài đặt chúng tương tự với các phần mềm khác. Tiếp theo, hãy bật Command Line và gõ vào: vagrant -v. Nếu thấy xuất hiện dạng Vagrant 2.2.7 thì người dùng đã cài đặt thành công.

Tạo máy ảo Ubuntu 18.04

Bước tiếp theo, bật Command Line lên và gõ các lệnh sau:

• mkdir Servers # Tạo thư mục Servers để dễ quản lý các máy ảo
• cd Servers # Di chuyển vào thư mục Servers
• mkdir Ubuntu1804 # Tạo thư mục Ubuntu1804
• cd Ubuntu1804 # Di chuyển vào thư mục Ubuntu1804
• vagrant init ubuntu/bionic64 # Khởi tạo một máy ảo Ubuntu 18.04
• vagrant up # Bật máy ảo Ubuntu 18.04

Lần đầu mọi người chạy lệnh trên sẽ hơi lâu một chút vì nó cần Download thêm Ubuntu về máy. Sau khi hoàn thành việc tạo máy ảo, có thể truy cập thông qua giao thức SSH như sau:

• cd ~/Servers/Ubuntu1804
• vagrant ssh

Nếu như bạn thấy xuất hiện các thông tin có dạng như sau nghĩa là đã kết nối máy ảo thành công:

Welcome to Ubuntu 18.04.4 LTS (GNU/Linux 4.15.0-99-generic x86_64)

Documentation:

Management:

Support:

System information as of Sat May 9 16:49:54 +07 2020

System load: 0.19 Processes: 140

Usage of /: 94.7% of 19.32GB Users logged in: 1

Memory usage: 50% IP address for enp0s3: 10.0.2.15

Swap usage: 0% IP address for enp0s8: 192.168.10.18

=> / is using 94.7% of 19.32GB

Ubuntu 20.04 LTS is out, raising the bar on performance, security,

and optimisation for Intel, AMD, Nvidia, ARM64 and Z15 as well as

AWS, Azure and Google Cloud.

Canonical Livepatch is available for installation.

Reduce system reboots and improve kernel security. Activate at:

54 packages can be updated.

0 updates are security updates.

Last login: Sat May 9 16:46:40 2020