Hãy tưởng tượng bạn đang đứng giữa một sân vận động chật kín người. Bạn có sản phẩm tuyệt vời nhất, nhưng bạn chỉ đang thầm thì, trong khi đối thủ của bạn đang dùng loa phóng thanh công suất lớn.

Đó chính là thực trạng của thương trường hiện nay. Khách hàng đang bị bội thực thông tin. Cuộc chiến giành sự chú ý (Attention Economy) khốc liệt hơn bao giờ hết. Nếu không nắm rõ và làm chủ phương tiện truyền thông, doanh nghiệp của bạn sẽ trở nên vô hình.

Bài viết này không chỉ định nghĩa đơn thuần. Với tư cách là chuyên gia tại Xuyên Việt Media, tôi sẽ giúp bạn giải mã ma trận truyền thông hiện đại, từ mô hình POEM kinh điển đến những chiến lược “sống còn” cho doanh nghiệp Việt Nam.

Mục lục nội dung

Phương tiện truyền thông là gì?

Phương tiện truyền thông là phương tiện để doanh nghiệp truyền tải tất cả hình ảnh, nội dung, sản phẩm đến khách hàng nhằm tăng doanh số và tỷ lệ chuyển đổi. Các loại phương tiện truyền thông phổ biến và được sử dụng rộng rãi có thể kể đến truyền hình, báo chí, mạng xã hội,…

Bỏ qua những định nghĩa hàn lâm rắc rối, hãy hiểu đơn giản:

Phương tiện truyền thông (Media Channels) là các kênh hoặc công cụ giúp doanh nghiệp truyền tải thông điệp, sản phẩm, dịch vụ đến khách hàng mục tiêu. Nó là chiếc cầu nối giữa Thương hiệu (Brand) và Người tiêu dùng (Consumer).

Nếu Marketing là một cuộc chiến, thì thông điệp là “đạn dược”, còn phương tiện truyền thông chính là “vũ khí” để bắn viên đạn đó đi.

Các thành phần cốt lõi của một quy trình truyền thông

Nguồn phát (Source): Doanh nghiệp, người nổi tiếng (KOLs).
Thông điệp (Message): Nội dung quảng cáo, bài viết PR, video.
Kênh (Channel): TV, Website, Facebook, Báo chí (Trọng tâm bài viết này).
Người nhận (Receiver): Khách hàng tiềm năng.
Phản hồi (Feedback): Mua hàng, like, share, hoặc khiếu nại.

*Phương tiện truyền thông là gì?- phương tiện truyền tải hình ảnh, nội dung sản phẩm*

Việc sử dụng truyền thông Marketing đúng thời điểm và đúng cách để nhận lại những phản hồi tích cực của khách hàng cũng là một trong những yếu tố quan trọng quyết định kế hoạch Marketing của doanh nghiệp có thành công hay không.

Mục tiêu chính của phương tiện truyền thông là gì?

Mục tiêu của phương tiện truyền thông là gì sẽ còn phụ thuộc vào từng tổ chức truyền thông cụ thể cũng như ngữ cảnh sử dụng. Tuy nhiên dưới đây sẽ là một số mục tiêu phổ biến của phương tiện truyền thông mà bạn có thể tham khảo:

Quảng bá và tiếp thị

Phương tiện truyền thông được sử dụng như một công cụ giúp doanh nghiệp, cá nhân quảng bá và tiếp thị sản phẩm – dịch vụ – sự kiện. Thông qua quảng cáo doanh nghiệp, cá nhân có thể tạo sự nhận diện thương hiệu cũng như tăng doanh số bán hàng.

Cung cấp thông tin

Đây được coi là mục tiêu quan trọng của phương tiện truyền thông giúp cung cấp thông tin chính xác và đáng tin cậy đến công chúng. Phương tiện truyền thông sẽ thu thập, xử lý và phân phối thông tin đến độc giả, người nghe hoặc người xem.

Giáo dục

Phương tiện truyền thông đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục và tạo ra nhận thức về các vấn đề quan trọng trong xã hội. Chương trình giáo dục, bài viết, báo cáo và tài liệu đa phương tiện giúp tăng cường kiến thức, khuyến khích sự phát triển cá nhân và truyền đạt giá trị văn hóa cho khán giả.

Giải trí

Mục tiêu khác của phương tiện truyền thông phải kể đến là giải trí, thông qua việc cung cấp các nội dung giải trí như: phim, âm nhạc, truyền hình, trò chơi…

2. Mô hình POEM phân loại phương tiện truyền thông

Ngày nay, ranh giới giữa báo chí, tivi hay mạng xã hội rất mờ nhạt. Marketer chuyên nghiệp không phân loại theo thiết bị, họ phân loại theo quyền kiểm soát và ngân sách. Đó là mô hình POEM (Paid – Owned – Earned Media).

2.1. Paid Media (Truyền thông trả phí)

Đây là kênh bạn phải “trả tiền để được thấy”.

Các kênh phổ biến: Quảng cáo Facebook (Facebook Ads), Google Ads, TVC trên truyền hình, Booking bài PR trên báo điện tử (VnExpress, Dantri), Influencer Booking.
Ưu điểm: Tiếp cận khách hàng ngay lập tức. Kết quả nhanh.
Nhược điểm: Tốn kém. Dừng tiền là dừng khách. Khách hàng ngày càng dị ứng với quảng cáo.
Ví dụ thực tế: Shopee “đốt tiền” hàng tỷ đồng mỗi tháng để banner của họ xuất hiện khắp nơi, từ Youtube đến trạm xe buýt.

2.2. Owned Media (Truyền thông sở hữu) – “Sân nhà” của bạn

Đây là các kênh do chính doanh nghiệp sở hữu và kiểm soát hoàn toàn.

Các kênh phổ biến: Website doanh nghiệp (SEO), Blog, Email list, Zalo OA, Ứng dụng (App).
Ưu điểm: Chi phí thấp về dài hạn. Tài sản tích lũy (càng làm càng mạnh). Kiểm soát 100% thông điệp.
Nhược điểm: Cần thời gian xây dựng (thường mất 3-6 tháng để thấy hiệu quả SEO).
Lời khuyên từ Xuyên Việt Media: Đừng xây nhà trên đất người khác. Fanpage Facebook có thể bị khóa, nhưng Website là tài sản vĩnh viễn của bạn. Đầu tư vào Content SEO trên Website là khoản đầu tư sinh lời bền vững nhất.

2.3. Earned Media (Truyền thông lan truyền)

Đây là đích đến của mọi thương hiệu: Khách hàng tự nói về bạn.

Các kênh phổ biến: Lời đồn (Word of Mouth), Review trên Google Maps/hội nhóm, Báo chí tự đưa tin (không mất tiền), Viral clip được share tự nhiên.
Ưu điểm: Độ tin cậy cực cao (Khách hàng tin nhau hơn tin quảng cáo). Miễn phí.
Nhược điểm: Khó kiểm soát. Nếu khủng hoảng xảy ra (phốt), Earned Media sẽ trở thành con dao hai lưỡi.
Ví dụ: Chiến dịch “Đi để trở về” của Biti’s Hunter đã khiến hàng triệu người trẻ tự chia sẻ và thảo luận trên mạng xã hội mà không cần Biti’s phải trả tiền cho từng lượt share đó.

Ưu, nhược điểm của phương tiện truyền thông là gì?

Mỗi phương tiện truyền thông đều có những ưu, nhược điểm riêng của nó. Vậy cụ thể những ưu nhược điểm của phương tiện truyền thông là gì? Cùng Xuyên Việt Media tìm hiểu về 5 phương tiện này dưới đây:

Quảng cáo internet

Ưu điểm: Lượng người dùng tiếp cận Internet tăng cao nên quảng cáo Internet là phương tiện nhanh chóng và hiệu quả nhất. Thông tin sản phẩm dễ dàng truyền tải đến khách hàng trên các nền tảng xã hội như Internet, Chrome,…
Nhược điểm: Không xác định chính xác đối tượng khách hàng, thông tin dễ bị nhiễu, không chính xác,…

Mạng xã hội – ưu nhược điểm phương tiện truyền thông là gì?

Ưu điểm: Hình thức này dễ dàng tiếp cận đến nhiều khách hàng, mức độ phủ sóng cao với mức chi phí linh hoạt. Bên cạnh đó, thông điệp quảng bá của doanh nghiệp được thiết kế đa dạng, dễ thu hút nhiều đối tượng khác nhau nên sẽ giúp tăng thêm số lượng khách hàng.
Nhược điểm: Hiện nay đã xuất hiện nhiều tài khoản Social Media ảo để quảng cáo sản phẩm không chính hãng, dễ ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp. Ngoài ra, quảng cáo xuất hiện nhiều còn đem lại cho khách hàng cảm giác khó chịu.

Truyền hình

Ưu điểm: Mức độ phủ sóng cao, thông tin được thiết kế đầy sáng tạo và sinh động nên dễ thu hút khách hàng, chiếm được sự tin cậy của người xem bởi thông tin được kiểm soát chặt chẽ, chính xác.
Nhược điểm: Chi phí để quảng cáo trên truyền hình khá tốn kém, tần suất xuất hiện quảng cáo quá nhiều làm phiền nhiễu đến khách hàng.

*Mỗi phương tiện truyền thông đều có những ưu, nhược điểm khác nhau*

Điện thoại

Điện thoại trực tiếp là phương tiện truyền thông quen thuộc với sự tương tác của hai đối tượng về vấn đề.

Ưu điểm: Phương pháp này đem lại sự tác động tốt nhất đến suy nghĩ khách hàng. Vì được trực tiếp đối thoại với khách hàng nên khả năng giới thiệu và trao đổi thông tin sẽ rõ ràng hơn, giúp tăng doanh số trực tiếp cũng như tạo mối quan hệ thân thiết với khách hàng.
Nhược điểm: Chi phí tốn kém và bị hạn chế số lượng khách hàng. Bên cạnh đó, đối với các khách hàng khó tính hay bận rộn thì điện thoại trực tiếp sẽ gây tốn thời gian, ảnh hưởng đến công việc của khách hàng nên dễ tạo ác cảm.

Báo chí

Ưu điểm: Người dùng dễ tiếp cận đến sản phẩm và dễ dàng tìm kiếm thông tin uy tín với mức chi phí rẻ nhờ mức độ phủ sóng cao.
Nhược điểm: Báo truyền thống không còn phổ biến, do đó, số lượng người tiếp cận hình thức này không nhiều. Đồng thời, quảng cáo trong báo chí ngày càng nhiều nên khách hàng dễ bị xao nhãng.

Sự dịch chuyển: Từ Truyền thống sang Hiện đại

Không có phương tiện nào “chết”, chúng chỉ tiến hóa.

Phương tiện truyền thông truyền thống (Legacy Media)

Bao gồm: Tivi, Radio, Báo in, Tạp chí, Biển bảng OOH (Out-of-home).

Tình trạng: Vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng uy tín (Trust) và độ phủ thương hiệu (Mass awareness) cho các tập đoàn lớn như Vinamilk, Unilever.
Hạn chế: Chi phí quá cao, khó đo lường chính xác chuyển đổi (ROI).

Phương tiện truyền thông mới (New Media/Digital Media)

Bao gồm: Mạng xã hội (Social Media), Website, Podcast, Game, AR/VR.

Tình trạng: Thống trị thị trường. Cho phép tương tác hai chiều (Two-way communication).
Sức mạnh: Khả năng nhắm mục tiêu (Targeting) chính xác đến từng độ tuổi, sở thích, hành vi.

4. Chiến lược chọn kênh: “Góc nhìn Digital Marketing”

Làm sao để chọn đúng kênh khi ngân sách có hạn? Hãy áp dụng ma trận sau:

Giai đoạn 1: Khởi nghiệp / Ngân sách thấp

Tập trung: Owned Media + Social Media.
Hành động: Xây dựng Website chuẩn SEO ngay từ đầu để kiếm khách tự nhiên. Tận dụng Facebook/TikTok để tương tác miễn phí.

Giai đoạn 2: Tăng trưởng nóng (Growth Hacking)

Tập trung: Paid Media.
Hành động: Chạy quảng cáo Google Ads để bắt từ khóa mua hàng. Booking KOLs nhỏ (Micro-influencers) để review sản phẩm.

Giai đoạn 3: Dẫn đầu thị trường

Tập trung: Đa kênh (Omnichannel).
Hành động: Kết hợp TVC để khẳng định đẳng cấp, Báo chí PR để tăng uy tín, và hệ thống Website vệ tinh để bao phủ thị trường (Mô hình mà Thế Giới Di Động áp dụng rất thành công).

5. Xu hướng Phương tiện truyền thông 2025 – 2026: Ai nhanh người đó thắng

Thế giới Media thay đổi từng giờ. Dưới đây là những xu hướng bạn không thể bỏ qua:

Short-form Video lên ngôi: TikTok, Reels, YouTube Shorts đang chiếm trọn thời gian của người dùng. Nếu bạn chưa làm video ngắn, bạn đang mất 50% khách hàng.
Sự trỗi dậy của Podcast & Audio: Xu hướng nghe thụ động khi di chuyển đang quay lại mạnh mẽ.
AI-Driven Content: Sử dụng AI để cá nhân hóa nội dung cho từng khách hàng.
Shoppertainment (Mua sắm kết hợp giải trí): Livestream bán hàng trên các nền tảng truyền thông đang là “mỏ vàng”.

6. Đo lường hiệu quả: Đừng chỉ nhìn vào Like!

Nhiều chủ doanh nghiệp sai lầm khi chỉ nhìn vào số like fanpage. Hãy quan tâm đến các chỉ số thực tế (Actionable Metrics):

Reach (Độ tiếp cận): Có bao nhiêu người thấy thông điệp?
Engagement Rate (Tỷ lệ tương tác): Họ có quan tâm không?
CTR (Click-Through Rate): Tỷ lệ nhấp vào website/landing page.
Conversion Rate (Tỷ lệ chuyển đổi): Quan trọng nhất – Ra bao nhiêu đơn hàng?
CPA (Cost Per Action): Chi phí để có một khách hàng mới.

7. Lời khuyên chuyên gia từ Xuyên Việt Media

Trong “mê hồn trận” các phương tiện truyền thông, lời khuyên chân thành nhất của chúng tôi dành cho bạn là: Hãy xây dựng tài sản gốc.

Bạn có thể chạy quảng cáo Facebook (Paid Media) để kiếm doanh thu nhanh, nhưng hãy trích một phần lợi nhuận đó để đầu tư vào Website và Content (Owned Media). Khi quảng cáo đắt đỏ, Website với hàng ngàn từ khóa lên Top Google sẽ là “cỗ máy in tiền” tự động và miễn phí cho bạn.

Tại Xuyên Việt Media, chúng tôi không chỉ viết bài. Chúng tôi xây dựng hệ thống nội dung (Thematic Content) giúp biến Website của bạn thành một phương tiện truyền thông quyền lực nhất trong ngách thị trường bạn kinh doanh.

Kết luận

Phương tiện truyền thông là con dao sắc bén. Dùng đúng, nó đưa doanh nghiệp cất cánh. Dùng sai, nó “đốt” ngân sách trong tích tắc. Hãy bắt đầu từ việc thấu hiểu khách hàng, chọn đúng kênh theo mô hình POEM và luôn đo lường hiệu quả.

Bạn đã sẵn sàng xây dựng đế chế truyền thông của riêng mình chưa?

5/5 - (1 bình chọn)

Phương tiện truyền thông là gì? Mục đích và ưu nhược điểm